Oι Επιπεφυκίτιδες

Με τον όρο επιπεφυκίτιδα, ορίζουμε την φλεγμονή του επιπεφυκότα (του άσπρου χιτώνα του ματιού). Πρόκειται για μια ομάδα ασθενειών που έχουν σαν κύριο χαρακτηριστικό τους το κόκκινο ερεθισμένο μάτι. Τα συνοδά συμπτώματα μπορούν να ποικίλουν.

Παθογένεια. Κλινική εικόνα.

Η επιπεφυκίτιδα είναι η φλεγμονή του επιπεφυκότα η οποία χαρακτηρίζεται από αγγειοδιαστολή (κοκκίνισμα του ματιού) και οίδημα. Ανάλογα με το πόσο διαρκεί η φλεγμονή την διακρίνουμε σε χρόνια και οξεία επιπεφυκίτιδα. Ετσι μια χρόνια επιπεφυκίτιδα διαρκεί πάνω από 3 εβδομάδες. Τα συμπτώματα της οξείας επιπεφυκίτιδας είναι συνήθως πιο βαριά από την χρόνια.

Τις χωρίζουμε σε λοιμώδεις και μη λοιμώδεις ανάλογα με το αν ευθύνεται ή όχι κάποιος μικροοργανισμός (βακτήριο, ιός, μύκητας, παράσιτο) για την εμφάνισή της. Οι λοιμώδεις επιπεφυκίτιδες χαρακτηρίζονται κυρίως από την ποιώδη έκκριση των ματιών δηλ. το τσίμπλιασμα το οποίο είναι συνεχές και άφθονο συνήθως, ειδικά στις βακτηριακές επιπεφυκίτιδες. Αντίθετα, όταν η έκκριση είναι λίγη και διαφανής τότε το πιθανότερο βρισκόμαστε μπροστά σε μια μη λοιμώδη επιπεφυκίτιδα. Οι μη λοιμώδεις επιπεφυκίτιδες διακρίνονται σε αλλεργικές, και σε ξηρές (λόγω έλλειψης δακρύων). Οι αλλεργικές οφείλονται στην αντίδραση των ματιών σε κάποιο παράγοντα που ερεθίζει τον ανοσοποιητικό μας σύστημα. Συνήθως υποφέρουμε από έντονη φαγούρα και τα βλέφαρα συχνά προίζονται (οίδημα). Μπορεί να οφείλονται στο περιβάλλον και συνήθως προσβάλλονται και τα δύο μας μάτια ή μπορεί να οφείλονται και σε τοπικά αίτια (κολλύρια, αλλοιφές, μακιγιάζ, φακοί επαφής κ.α.)

Πολλές φορές, παράλληλα με την προσβολή του επιπεφυκότα, προσβάλλεται και ο κερατοειδής (ο διαφανής χιτώνας του ματιού) με αποτέλεσμα να έχουμε την λεγόμενη κερατοεπιπεφυκίτιδα. Αυτό συμβαίνει πιο συχνά στις ιογενείς λοιμώξεις, τα συμπτώματα είναι πιο βαριά και μπορεί να προκληθεί και πτώση της όρασης αν προσβληθεί το κέντρο του κερατοειδούς. Οι πιο βαριές μορφές του είδους είναι η επιδημική κερατοεπιπεφυκίτιδα (οφείλεται σε αδενοιούς) και η ερπητική κερατοεπιπεφυκίτιδα (οφείλεται στον ιό του έρπη).

Συμπτώματα.

Αυτό που αισθανόμαστε, όταν έχουμε επιπεφυκίτιδα ποικίλει ανάλογα με την μορφή της. Τα πιο συχνά συμπτώματα  είναι το τσούξιμο, η αίσθηση ξένου σώματος, παροδική θολότητα της όρασης που καθαρίζει με το ανοιγοκλείσιμο του ματιού, φαγούρα και σε ορισμένες περιπτώσεις πόνος.

Θεραπεία και συμβουλές

Πριν μιλήσουμε για θεραπεία, θα πρέπει να τονίσουμε ότι σε καμμιά περίπτωση δεν θα πρέπει να χρησιμοποιήσετε κολλύρια, χωρίς την συμβουλή του οφθαλμιάτρου και ειδικά όταν δεν ξέρετε για τι προωρίζεται το κάθε κολλύριο. Στα φαρμακεία, πωλούνται βέβαια κάποια αντισηπτικά και αγγειοσυσταλτικά σκευάσματα για ήπιες περιπτώσεις που μπορούν να χρησιμοποιηθούν με προσοχή ως πρώτη αντιμετώπιση των συμπτωμάτων. Το κρύο νερό της βρύσης μπορείτε να το χρησιμοποιείτε άφθονα και ανακουφίζει αποτελεσματικά. Αν τα συμπτώματα επιμείνουν η καλύτερη συμβουλή είναι να επισκεφθείτε τον οφθαλμίατρό σας.

Αυτό που πρέπει να ξέρετε είναι ότι οι βακτηριακές επιπεφυκίτιδες θεραπεύονται με αντιβιοτικά κολλύρια και η διάρκεια θεραπείας είναι από μια έως δύο εβδομάδες και  συνεχίζεται εφόσον υπάρχει ένδειξη και το αποφασίσει ο γιατρός.

Οι ιογενείς επιπεφυκίτιδες, όπως όλες οι ιώσεις, δεν έχουν μια συγκεκριμένη θεραπεία που καταπολεμά το αίτιο. Εξαίρεση αποτελεί ο ιος του έρπη για τον οποίο έχουμε συγκεκριμένο φάρμακο για την θεραπεία του αλλά δίνεται εφόσον διαγνωσθεί ο συγκεκριμένος ιός. Για τις υπόλοιπες μη ερπητικές επιπεφυκίτιδες και κερατοεπιπεφυκίτιδες, θα χρειασθεί να κάνουν τον κύκλο τους και η θεραπεία βοηθά στο να μειωθούν τα συμπτώματα. Συνήθως δίνεται ένα μικτό κολλύριο που περιέχει αντιβιοτικό και κορτιζόνη, αλλά δίνεται μονο από το γιατρό και εφόσον αποκλεισθεί η ερπητική κερατίτιδα διότι η κορτιζόνη προκαλεί επιδύνωση της νόσου!

Τέλος οι ξηρές κερατοεπιπεφυκίτιδες θεραπεύονται κυρίως με τεχνητά δάκρυα ενώ οι αλλεργικές υποχωρούν με αντισταμινικά και κορτιζόνη πάντα βέβαια κάτω από ιατρική συμβουλή και παρακολούθηση.